شهریور 13, 1399

blank

اگرچه تحلیل محتوای کیفی با گراندد تئوری در برخی از موارد اشتراکاتی دارند، ولی در موارد مهمی دارای تفاوت های عمده هستند که کمتر در ادبیات تحقیق کیفی به این تفاوتها پرداخته شده است .
موارد مشترک و متفاوت این دو رویکرد تحقیق کیفی کدامند؟
تشابهات
🍀هر دو رویکرد ، ماهیت طبیعت‌گرایانه دارند یعنی به جستجوی پدیده مورد نظر در بستر طبیعی خود می پردازند ، نگرش و رفتارهای انسانی را در زندگی واقعی در محیط واقعی بررسی می‌کنند.
🍀در هر دو رویکرد، میتوان از منابع متعدد داده‌ای استفاده کرد.
🍀در هر دو، مراحل منظمی در تحلیل داده ها دنبال میشود.
🍀 هر دو، بدنبال مضامین از طریق فرآیند کدگذاری هستند.
🍀در هر دو ، متون کد گذاری شده تا به طبقات و مضامین برسند.
🍀در هر دو، روشهای اعتبار سنجی در تحلیل کیفی را دنبال می کنند.
تفاوتها
این دو رویکرد مطالعه کیفی ، در حوزه های زیر با هم تفاوت دارند:
🌿بنیانهای فلسفی : در گراندد تئوری، مبانی فلسفی نوعی تقابل در برابر اثبات گرایی است و تعامل گرایی اجتماعی زیر بنای فلسفی آن است در حالیکه در تحلیل محتوای کیفی ، اساس فلسفی در تقابل با تحلیل محتوای کمی است.
🌿ویژگی های روشی : در گراندد تئوری ، روش تحلیل مقایسه مداوم و نمونه گیری نظری استفاده می گردد و درجات بالایی از تفسیر داده‌ای مورد نیاز است ، درحالیکه در تحلیل محتوای کیفی، در استفاده از رویکرد استقرایی (inductive)و رویکرد قیاسی (deductive) در تحلیل داده ها انعطاف داشته و همچنین میتواند هم به معانی پنهانی و هم معانی ظاهری در تحلیل توجه نماید .
🌿 هدف تحقیق : در گراندد، هدف تولید نظریه است ، در حالیکه در تحلیل محتوای کیفی، هدف توصیف معانی و توسعه و ایجاد طبقات و مضامین است.
🌿 فرآیند تحلیل داده ها: در گراندد تئوری، تحلیل شامل سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و انتخابی ) است ، در حالیکه در تحلیل محتوای کیفی، بسته به رویکرد استقرایی یا قیاسی ، متفاوت است. در رویکرد استقرایی تحلیل، پس از انتخاب واحد تحلیل(مصاحبه، بحث گروهی و…)، کد گذاری باز صورت گرفته و طبقات تشکیل میگردد و داده های بعدی بر اساس آن طبقات کدگذاری می گردند و طبقات مرتب تغییر میکنند تا نهایی شوند ولی در رویکرد قیاسی، پس از انتخاب واحد تحلیل، طبقات بر اساس تئوری های موجود ابتدا مشخص شده و داده ها بر اساس آنها کد گذاری می شوند و سپس طبقات مرتب بازنگری میشوند تا نهایی گردند.
🌿 نتایج: در گراندد تئوری، نتیجه یک تئوری Substantive (قائم به ذات) است که به موقعیت و مکان خاصی متعلق است ولی در تحلیل محتوا، نتایج لیستی از طبقات و یا مضامین است و در واقع معانی مربوط به پدیده مورد مطالعه است .
🌿 روش ارزیابی : در گراندد تئوری، با استفاده از حساسیت نظری و تمرکز مفهومی ارزیابی صورت می گیرد، در تحلیل محتوا، هیچ روش خاص و ویژه برای ارزیابی روشی وجود ندارد و همان روشهای رایج اعتبارسنجی دنبال میشود.
🌿 مزایا: در گراندد تئوری، انعطاف و خلاقیت یکی از مزایای مهم آن است ، پذیرا بودن برای ایجاد و خلق نظریه و فهم جامع موضوع و فرآیند کاملا” تعریف شده تحلیل از مزایای دیگر آن است . در حالیکه در تحلیل محتوا، فهم معانی پدیده اجتماعی از طریق مواد کلامی و متنی ، قدرت مدیریت حجم زیادی از داده ها و اینکه طبقات برای کد گذاری میتواند از دل خود داده ها استخراج شود؛ یا از تئوری های پیشین استخراج گردد و یا از تحقیقات پیشین برداشت گردد، از مزایای ان محسوب میشوند.
🌿 معایب :در گراندد تئوری، محقق نیازمند داشتن معلومات در مورد نسخه دقیق گراندد تئوری و فرآیند اشباع بوده و همواره خطر نرسیدن به تئوری مهم، علی رغم صرف وقت و انرژی زیاد وجود دارد. همچنین مشکل بودن پیش بینی زمان و چارچوب مطالعه قبل از انجام آن از معایب گراندد تئوری است، در حالیکه تحلیل محتوای کیفی، بسیار پرزحمت و زمان بر هستند و فرآیند تحلیل آن ها کمتر شفاف و مشخص است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *